woensdag 11 november 2026

#AMSTERDAM #MARATHON: #OUD #ZUID #MAG #NIET #ONBEREIKBAAR #WORDEN #VOOR #GEHANDICAPTEN

 


Amsterdam Marathon: Oud-Zuid mag niet onbereikbaar worden voor mensen met een beperking

Een marathon door Amsterdam is een prachtig sportevenement. Maar als bewoners met een gehandicaptenvoertuig, een mobiliteitshulpmiddel of aangepast vervoer van RMC hun woning niet meer goed kunnen bereiken, gaat er iets mis. Ook tijdens een groot evenement moet iedereen zich door de eigen buurt kunnen verplaatsen.

De Amsterdam Marathon brengt sporters en toeschouwers op de been en geeft onze stad internationale uitstraling. Ook in Amsterdam-Zuid staan bewoners langs de route om de lopers aan te moedigen. Maar achter de feestelijke sfeer schuilt een probleem dat meer aandacht verdient: de bereikbaarheid van Oud-Zuid voor mensen die afhankelijk zijn van aangepast vervoer.

Voor mensen die zelfstandig lopen of fietsen, kan een omleiding vooral vervelend zijn. Voor iemand die afhankelijk is van een gehandicaptenvoertuig, een scootmobiel of een ander mobiliteitshulpmiddel, kan dezelfde omleiding betekenen dat een noodzakelijke bestemming onbereikbaar wordt. En wanneer het vervoer via RMC wordt geregeld, kan een geblokkeerde route of een onduidelijke verkeerssituatie het ophalen of thuisbrengen ernstig bemoeilijken.

Dat is niet zomaar ongemak. Bereikbaarheid is voor deze bewoners een voorwaarde om zelfstandig te kunnen leven.

Een wijk mag niet op slot gaan

Tijdens de marathon worden straten afgesloten en verkeersstromen omgeleid. Dat is begrijpelijk vanuit de veiligheid van de lopers en de organisatie van het evenement. Maar de gevolgen voor bewoners moeten vanaf het begin onderdeel zijn van de planning.

Juist in Oud-Zuid wonen mensen die voor hun dagelijkse verplaatsingen afhankelijk zijn van een gehandicaptenvoertuig, een rolstoel, een scootmobiel of aangepast vervoer. Zij moeten naar een medische afspraak kunnen, boodschappen kunnen doen, familie kunnen bezoeken en thuis kunnen komen.

Wanneer belangrijke doorgangen worden afgesloten zonder een bruikbaar alternatief, worden deze bewoners onevenredig hard geraakt. Een route die op papier toegankelijk lijkt, is bovendien niet automatisch geschikt voor een scootmobiel of een rolstoel. Afstanden, stoepranden, tijdelijke hekken, verkeersdrukte en de beschikbare doorgangsbreedte maken in de praktijk een groot verschil.

Ook voor RMC-chauffeurs moet vooraf duidelijk zijn waar zij bewoners veilig kunnen ophalen en afzetten. Een algemene verkeersomleiding is daarvoor niet altijd voldoende.

Wat kan er beter?

Als Wijkraad Zuid-West vinden we dat de bereikbaarheid van mensen met een mobiliteitsbeperking een vast onderdeel moet zijn van de organisatie van grote evenementen. Daarom pleiten we voor concrete verbeteringen.

1. Maak vooraf een toegankelijkheidsplan voor Oud-Zuid

Breng vóór het evenement in kaart welke woningen, zorgvoorzieningen en belangrijke bestemmingen moeilijk bereikbaar dreigen te worden. Betrek daarbij bewoners met een beperking, belangenorganisaties, zorgverleners en RMC.

Het plan moet niet alleen laten zien welke straten worden afgesloten, maar vooral hoe bewoners hun bestemming wél kunnen bereiken.

2. Garandeer bruikbare doorgangen voor gehandicaptenvoertuigen

Waar dat veilig mogelijk is, moeten tijdelijke doorgangen worden ingericht voor gehandicaptenvoertuigen, scootmobielen en rolstoelen. Deze doorgangen moeten voldoende breed en vlak zijn en zonder onnodige obstakels aansluiten op de bestaande trottoirs en oversteekplaatsen.

Een doorgang heeft alleen waarde als deze daadwerkelijk bruikbaar is. Daarom moet de organisatie de routes vooraf samen met ervaringsdeskundigen testen.

3. Regel vaste afspraken met RMC

RMC-vervoer is voor sommige bewoners geen luxe, maar een noodzakelijke voorziening. Maak daarom vooraf afspraken over bereikbaarheid, ophaalpunten en afzetlocaties.

  • Wijs veilige en toegankelijke ophaal- en afzetpunten aan buiten de afgesloten zones.

  • Zorg voor duidelijke afspraken over uitzonderingen en noodzakelijke ritten, voor zover die binnen de veiligheidsregels mogelijk zijn.

  • Geef chauffeurs tijdig actuele informatie over afsluitingen en alternatieve routes.

  • Zorg voor één herkenbaar aanspreekpunt wanneer een rit door de marathon dreigt vast te lopen.

Deze afspraken moeten ruim vóór de wedstrijddag bekend zijn bij zowel bewoners als vervoerders.

4. Informeer bewoners persoonlijk en op tijd

Een digitale kaart of een algemene aankondiging is niet voor iedereen voldoende. Bewoners die afhankelijk zijn van aangepast vervoer hebben behoefte aan concrete informatie: welke route is toegankelijk, waar kan een voertuig passeren en hoe komt men thuis?

Publiceer daarom een aparte bereikbaarheidskaart voor mensen met een mobiliteitsbeperking. Verspreid die ruim van tevoren via de gemeente, wijkkanalen, zorgorganisaties en vervoerders. Zorg daarnaast voor telefonische informatie voor mensen die niet digitaal vaardig zijn.

5. Zet herkenbare medewerkers in op cruciale punten

Op plaatsen waar parcoursafsluitingen en toegankelijke routes elkaar raken, moeten verkeersregelaars en andere medewerkers weten welke afspraken gelden. Zij moeten niet alleen de regels kennen, maar ook begrijpen waarom een alternatieve doorgang voor de ene bewoner noodzakelijk kan zijn.

Duidelijke instructies en een korte communicatielijn tussen verkeersregelaars, de organisatie en de vervoerder kunnen veel onnodige problemen voorkomen.

6. Evalueer samen met de bewoners

Na afloop moet niet alleen worden gekeken naar de veiligheid en het verloop van de wedstrijd. Ook de bereikbaarheid van de wijk verdient een afzonderlijke evaluatie.

Vraag bewoners met een beperking, RMC-chauffeurs en zorgorganisaties waar het misging, welke omleidingen niet werkten en welke oplossingen wel hielpen. Gebruik deze ervaringen bij de voorbereiding van de volgende editie.

Een marathon organiseren mét de buurt

De Amsterdam Marathon en een toegankelijke stad hoeven elkaar niet in de weg te zitten. Met een betere voorbereiding, duidelijke communicatie en praktische afspraken kan veel worden verbeterd.

Dat vraagt wel om een andere manier van plannen: niet pas achteraf reageren wanneer bewoners vastlopen, maar vooraf bedenken wat een afsluiting betekent voor iemand die niet zomaar een andere route kan nemen.

Wij vragen de gemeente Amsterdam en de marathonorganisatie daarom om de bereikbaarheid van mensen met een beperking en gebruikers van RMC-vervoer nadrukkelijk mee te nemen in de voorbereiding van toekomstige edities. Betrek de betrokken bewoners vanaf het begin en maak de gemaakte afspraken controleerbaar.

Een sportevenement is pas echt een feest voor de stad als ook bewoners die minder mobiel zijn hun dagelijks leven zo zelfstandig mogelijk kunnen voortzetten.

Oud-Zuid moet tijdens de marathon veilig zijn voor de lopers én bereikbaar blijven voor de mensen die er wonen.

Labels: , , , , , , , , , , ,