SCHOLEN IN ZUID, 3: HET JOKE SMIT COLLEGE

 

Het Joke Smit College: een baken van emancipatie en architectuur in Amsterdam-Zuid

Het Joke Smit College, gelegen aan de schilderachtige Reijnier Vinkeleskade 62, is veel meer dan een reguliere onderwijsinstelling. Als school voor Voortgezet Algemeen Volwassenenonderwijs (VAVO) vervult het een cruciale maatschappelijke rol in de regio Amsterdam door (jong)volwassenen een "tweede kans" te bieden op een vmbo-tl, havo of vwo-diploma.

De school is vernoemd naar de iconische feministe Joke Smit (1933–1981), die streed voor de economische zelfstandigheid en educatieve ontplooiing van vrouwen.

Waar de school in de jaren tachtig begon als een 'moedermavo' voor vrouwen die hun opleiding hadden onderbroken voor het gezin, is het tegenwoordig een diverse leeromgeving voor iedereen vanaf 18 jaar die wil 'stapelen', herprofileren of een onderbroken schoolloopbaan wil hervatten.

Een monument in Amsterdamse School-stijl

Het gebouw zelf is een architectonisch meesterwerk dat nauw verbonden is met de geschiedenis van Amsterdam-Zuid en het Plan Zuid van H.P. Berlage.

Geopend in 1926 als het Gemeentelijk Meisjeslyceum, werd het ontworpen door Nicolaas Lansdorp in de karakteristieke Amsterdamse School-stijl.

Deze stroming kenmerkt zich door expressief baksteengebruik, sculpturale details en een integratie van kunst en architectuur, ook wel een Gesamtkunstwerk genoemd.

De gevel wordt gesierd door beeldhouwwerken van de beroemde stadsbeeldhouwer Hildo Krop, wiens werk symbool staat voor de sociale idealen van die tijd.

De Oertijd in de Hal: De Wandschilderingen van Maria Hubrecht

Binnen in de hal van het college bevindt zich een verborgen schat: zeven monumentale wandschilderingen van Maria Hubrecht (1865–1950), vervaardigd tussen 1925 en 1928. Deze doeken, die in totaal 65 vierkante meter beslaan, verbeelden de geologische geschiedenis van de aarde—van het Cambrium tot het Krijt.

Hubrecht, een autodidact uit een gegoede familie, wilde met deze "schoolplaten op doek" de jeugd verwonderen over het ontstaan van de wereld.

Na een succesvolle restauratie en crowdfunding in 2017, waarbij ook feministe Hedy d’Ancona betrokken was, schitteren deze werken weer als educatief en artistiek erfgoed.

Onderwijs met een missie

Vandaag de dag staat het Joke Smit College voor een veilig leerklimaat waarin groei, integratie en participatie centraal staan. Met een persoonlijke aanpak en intensieve begeleiding slaagt jaarlijks een hoog percentage leerlingen; in het schooljaar 2022-2023 behaalden 352 leerlingen hun diploma en werden er 1.737 certificaten uitgereikt.

De school blijft vernieuwen door inzet op duurzaamheid, zoals zonnepanelen en isolatie, en door projecten rondom effectieve leerstrategieën en AI in het onderwijs.

Het college fungeert hiermee als een vitale schakel in de Amsterdamse onderwijsketen, trouw aan de emancipatoire geest van haar naamgeefster.